«Δεν είμαι αρκετά καλός.» «Οι άλλοι τα καταφέρνουν καλύτερα.» «Τι θα σκεφτούν για μένα;» Αν τέτοιες σκέψεις σε συνοδεύουν συχνά, πιθανότατα η αυτοεκτίμησή σου έχει πέσει. Και αν ψάχνεις πώς να ανεβάσω την αυτοεκτίμησή μου, τα καλά νέα είναι ότι μπορεί να ανέβει, λίγο λίγο, με μικρές καθημερινές συνήθειες.
Τι είναι η αυτοεκτίμηση
Αυτοεκτίμηση είναι η γνώμη που έχεις για τον εαυτό σου. Δεν είναι το να πιστεύεις ότι είσαι τέλειος. Είναι το να πιστεύεις ότι αξίζεις, με τα καλά και τα λάθη σου.
Η χαμηλή αυτοεκτίμηση συχνά ξεκινά από παλιά: από αυστηρά λόγια στην παιδική ηλικία, από απορρίψεις, από δύσκολες εμπειρίες. Δεν φταις εσύ γι’ αυτό. Είναι όμως κάτι που μπορείς να φροντίσεις.
7 απλά βήματα
1. Πρόσεξε τι λες στον εαυτό σου
Για μία εβδομάδα, όποτε πιάνεις τον εαυτό σου να σκέφτεται κάτι αρνητικό για σένα, γράψ’ το. Το βρετανικό σύστημα υγείας (NHS) προτείνει να ψάχνεις μετά στοιχεία που δείχνουν ότι η σκέψη δεν είναι όλη η αλήθεια. Περισσότερα στο άρθρο για τον εσωτερικό επικριτή.
2. Γράψε 5 πράγματα που σου αρέσουν σε σένα
Μπορεί να είναι μικρά: «φτιάχνω καλό καφέ», «είμαι συνεπής», «ξέρω να ακούω». Πρόσθεσε και καλά λόγια που σου έχουν πει άλλοι. Κράτα τη λίστα κάπου που θα τη βλέπεις.
3. Βρες τις δυνάμεις σου και χρησιμοποίησέ τες
Σε τι είσαι καλός; Μαγείρεμα, οργάνωση, χιούμορ, κηπουρική, το να ηρεμείς τους άλλους; Κάνε πιο συχνά πράγματα που σου πάνε. Όταν τα κάνεις, θυμάσαι ότι είσαι ικανός.
4. Μίλα στον εαυτό σου όπως σε έναν φίλο
Αν ένας φίλος σου έκανε ένα λάθος, θα του έλεγες «είσαι άχρηστος»; Μάλλον όχι. Θα του έλεγες «συμβαίνει, θα το διορθώσεις». Δοκίμασε να λες το ίδιο και σε σένα.
5. Βάλε μικρούς, εφικτούς στόχους
Η αυτοεκτίμηση χτίζεται με την εμπειρία του «τα κατάφερα». Βάλε μικρούς στόχους που μπορείς να πετύχεις: να περπατήσεις 15 λεπτά, να τελειώσεις ένα μικρό έργο, να τηλεφωνήσεις σε κάποιον. Κάθε μικρή επιτυχία μετράει.
6. Μάθε να λες «όχι»
Όταν λες πάντα «ναι» για να μη στενοχωρήσεις κανέναν, στέλνεις στον εαυτό σου το μήνυμα ότι οι δικές σου ανάγκες δεν μετράνε. Ξεκίνα από μικρά: «Αυτή τη φορά δεν μπορώ, ευχαριστώ που με σκέφτηκες.»
7. Πέρνα χρόνο με ανθρώπους που σε στηρίζουν
Μερικοί άνθρωποι μάς κάνουν να νιώθουμε μικροί. Άλλοι μάς θυμίζουν ποιοι είμαστε. Δώσε περισσότερο χρόνο στους δεύτερους.
Και η σύγκριση;
Ένας από τους πιο γρήγορους τρόπους να πέσει η αυτοεκτίμηση είναι η σύγκριση με τους άλλους, ειδικά στα κοινωνικά δίκτυα. Έχω γράψει ειδικά γι’ αυτό στο άρθρο πώς να σταματήσω να συγκρίνομαι με τους άλλους.
Δώσε χρόνο
Η αυτοεκτίμηση δεν ανεβαίνει σε μια μέρα. Μοιάζει περισσότερο με κήπο: θέλει λίγο πότισμα κάθε μέρα. Μην περιμένεις να «νιώσεις» αμέσως διαφορετικά. Κράτα τις μικρές συνήθειες και άφησε τον χρόνο να κάνει τη δουλειά του.
Πότε χρειάζεται ειδικός
Οι ιδέες εδώ βοηθούν πολλούς ανθρώπους, αλλά δεν αντικαθιστούν τον γιατρό ή τον ψυχολόγο. Μίλησε με έναν ειδικό αν:
- νιώθεις έτσι τις περισσότερες μέρες, για αρκετές εβδομάδες,
- σου είναι δύσκολο να δουλέψεις, να κοιμηθείς ή να χαρείς πράγματα που παλιά σου άρεσαν,
- οι σκέψεις σε κουράζουν τόσο που δεν βρίσκεις ανάσα,
- έχεις χάσει την ελπίδα ή νιώθεις ότι δεν έχει νόημα να συνεχίσεις.
Ένας ψυχολόγος μπορεί να σε βοηθήσει με τρόπους που έχουν δοκιμαστεί, όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία.
Αν θες να μιλήσεις με κάποιον τώρα, υπάρχει η Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306. Αν σκέφτεσαι να κάνεις κακό στον εαυτό σου, κάλεσε αμέσως το 1018 ή το 112.
Θες να το κάνεις βήμα βήμα;
Έφτιαξα έναν δωρεάν οδηγό 12 σελίδων, τον «Αρκετός όπως είσαι». Έχει ημερολόγιο μικρών επιτυχιών, λίστα με τις δυνάμεις σου, το «διάλειμμα αυτοσυμπόνιας» και πρόγραμμα 14 ημερών. Μπορείς να τον κατεβάσεις δωρεάν εδώ ή να γράψεις το email σου ακριβώς από κάτω.
Κι αν θες κάτι για τις μεγαλύτερες φουρτούνες της ζωής, ρίξε μια ματιά στο βιβλίο μου «Εν Πλω». Μιλά για το πώς κρατάμε το τιμόνι όταν η θάλασσα αγριεύει.
Διάβασε επίσης
- Πώς να σταματήσω να συγκρίνομαι με τους άλλους
- Ο εσωτερικός επικριτής: πώς να μιλάς στον εαυτό σου πιο ευγενικά