Να δεχτώ τη νέα δουλειά ή όχι; Να μιλήσω ή να σωπάσω; Ακόμα και το ποιο φαγητό να παραγγείλω. Αν λες συχνά «δεν μπορώ να πάρω αποφάσεις», ξέρεις πόση ενέργεια χάνεται σε αυτό το πήγαινε-έλα.
Η δυσκολία στις αποφάσεις συνήθως δεν είναι θέμα εξυπνάδας. Είναι θέμα φόβου: φόβου μήπως κάνουμε λάθος, μήπως μετανιώσουμε, μήπως απογοητεύσουμε κάποιον.
Γιατί κολλάμε
- Ψάχνουμε την τέλεια επιλογή. Σχεδόν ποτέ δεν υπάρχει. Κάθε επιλογή έχει και καλά και κακά.
- Φοβόμαστε τη μετάνοια. Το μυαλό φαντάζεται πόσο άσχημα θα νιώσουμε αν κάνουμε λάθος.
- Έχουμε πολλές επιλογές. Όσο περισσότερες, τόσο πιο δύσκολο.
- Είμαστε κουρασμένοι. Μετά από μια δύσκολη μέρα, ακόμα και οι μικρές αποφάσεις βαραίνουν.
Ένας απλός τρόπος σε 5 βήματα
1. Γράψε την απόφαση σε μία πρόταση
«Να αλλάξω δουλειά ή να μείνω;» Όταν είναι γραμμένη καθαρά, παύει να είναι ένα θολό σύννεφο.
2. Βάλε προθεσμία
Πες: «Θα αποφασίσω μέχρι την Παρασκευή στις 6.» Χωρίς προθεσμία, η σκέψη μπορεί να κρατήσει μήνες. Για μικρές αποφάσεις, δώσε στον εαυτό σου δύο λεπτά.
3. Γράψε 2–3 επιλογές και τι κερδίζεις και τι χάνεις με την καθεμία
Όχι 10 επιλογές. Δύο ή τρεις. Για καθεμία, γράψε το πιο σημαντικό καλό και το πιο σημαντικό κακό.
4. Ρώτα τις αξίες σου
«Ποια επιλογή ταιριάζει περισσότερο με αυτό που μετράει για μένα;» Αν για σένα μετράει η οικογένεια, η ασφάλεια ή η ελευθερία, αυτό θα σου δείξει δρόμο. Για τις αξίες έχω γράψει στο άρθρο πώς να βρω νόημα στη ζωή μου.
5. Διάλεξε το «αρκετά καλό» και προχώρα
Δεν ψάχνεις την τέλεια επιλογή. Ψάχνεις μια επιλογή που είναι αρκετά καλή. Μόλις αποφασίσεις, κάνε το πρώτο μικρό βήμα, για να μη γυρίσει το μυαλό πίσω.
Μικρές αποφάσεις, μεγάλη εξάσκηση
Η ικανότητα να αποφασίζεις είναι σαν μυς: δυναμώνει με την εξάσκηση. Ξεκίνα από μικρά πράγματα: στο εστιατόριο, διάλεξε μέσα σε ένα λεπτό. Στο σούπερ μάρκετ, μη συγκρίνεις πέντε μάρκες. Κάθε μικρή απόφαση σού μαθαίνει ότι μπορείς.
Κι αν κάνω λάθος;
Θα κάνεις μερικές φορές. Όλοι κάνουμε. Οι περισσότερες αποφάσεις όμως διορθώνονται: μπορείς να αλλάξεις πορεία, να ζητήσεις συγγνώμη, να δοκιμάσεις κάτι άλλο. Και το να μην αποφασίζεις είναι κι αυτό μια απόφαση, συχνά η πιο ακριβή.
Αν η αναποφασιστικότητα είναι κομμάτι μιας γενικότερης υπερανάλυσης, δες το άρθρο πώς να σταματήσω να υπεραναλύω. Και αν γυρίζεις συνέχεια στην ίδια σκέψη, διάβασε το σκέφτομαι συνέχεια τα ίδια.
Πότε χρειάζεται ειδικός
Οι ιδέες εδώ βοηθούν πολλούς ανθρώπους, αλλά δεν αντικαθιστούν τον γιατρό ή τον ψυχολόγο. Μίλησε με έναν ειδικό αν:
- νιώθεις έτσι τις περισσότερες μέρες, για αρκετές εβδομάδες,
- σου είναι δύσκολο να δουλέψεις, να κοιμηθείς ή να χαρείς πράγματα που παλιά σου άρεσαν,
- οι σκέψεις σε κουράζουν τόσο που δεν βρίσκεις ανάσα,
- έχεις χάσει την ελπίδα ή νιώθεις ότι δεν έχει νόημα να συνεχίσεις.
Ένας ψυχολόγος μπορεί να σε βοηθήσει με τρόπους που έχουν δοκιμαστεί, όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία.
Αν θες να μιλήσεις με κάποιον τώρα, υπάρχει η Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306. Αν σκέφτεσαι να κάνεις κακό στον εαυτό σου, κάλεσε αμέσως το 1018 ή το 112.
Θες να το κάνεις βήμα βήμα;
Έφτιαξα έναν δωρεάν οδηγό 12 σελίδων, τον «Λιγότερη σκέψη, περισσότερη ζωή». Μέσα υπάρχει φύλλο «απόφαση σε 5 βήματα» για να το τυπώσεις και να το έχεις πάντα πρόχειρο. Μπορείς να τον κατεβάσεις δωρεάν εδώ ή να γράψεις το email σου ακριβώς από κάτω.
Κι αν θες κάτι για τις μεγαλύτερες φουρτούνες της ζωής, ρίξε μια ματιά στο βιβλίο μου «Εν Πλω». Μιλά για το πώς κρατάμε το τιμόνι όταν η θάλασσα αγριεύει.
Διάβασε επίσης
- Πώς να σταματήσω να υπεραναλύω: 7 τρόποι που βοηθούν
- Σκέφτομαι συνέχεια τα ίδια: πώς βγαίνω από τον φαύλο κύκλο