Συμπόνια ή ενσυναίσθηση; Οι δύο τρόποι να μετράς το βάρος της καρδιάς

Σημείωση: κείμενο αυτοβοήθειας Οι ιδέες εδώ είναι για αυτοβοήθεια και προσωπική φροντίδα. Δεν είναι ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία και δεν αντικαθιστούν τον γιατρό ή τον ψυχολόγο σου. Αν κάτι σε δυσκολεύει έντονα ή κρατά καιρό, μίλησε με έναν ειδικό.

«Θέλω να νοιάζομαι για τους άλλους.» «Γυρνάω σπίτι άδειος, σαν να κουβαλάω τον πόνο όλων.» «Αν σταματήσω να νιώθω τόσο, θα γίνω ψυχρός;» Αν τα έχεις σκεφτεί, δεν είσαι μόνος.

Συμπόνια ή ενσυναίσθηση; Μοιάζουν ίδιες, αλλά δεν είναι. Η ενσυναίσθηση σε κάνει να νιώθεις τον πόνο του άλλου. Η συμπόνια σε κάνει να θέλεις να τον βοηθήσεις, χωρίς να τον κάνεις δικό σου. Η λύση στην ένταση ανάμεσά τους βρίσκεται, ξανά, στην αυτοεκτίμηση.

Ενσυναίσθηση: νιώθω αυτό που νιώθεις

Η ενσυναίσθηση είναι η ικανότητα να μπαίνεις στη θέση του άλλου. Καταλαβαίνεις πώς νιώθει πριν σου το πει. Είναι πολύτιμη, όπως γράψαμε στο Φόβος ή διαίσθηση;: βασικό κομμάτι της συναισθηματικής νοημοσύνης.

Όταν όμως μένει μόνη της, βαραίνει. Νιώθεις τη λύπη του φίλου σαν δική σου, το άγχος του συναδέλφου σαν δικό σου. Στο τέλος της μέρας κουβαλάς βάρη που δεν σου ανήκουν, και εξαντλείσαι.

Συμπόνια: νοιάζομαι για αυτό που νιώθεις

Η συμπόνια κάνει ένα βήμα παραπέρα. Βλέπει τον πόνο του άλλου, νοιάζεται, και ρωτά: «Πώς μπορώ να βοηθήσω;» Δεν βουλιάζει μαζί του. Του απλώνει το χέρι από τη στεριά.

Η νευροεπιστήμονας Tania Singer και η Olga Klimecki βρήκαν ότι η ενσυναίσθηση από μόνη της μπορεί να φέρει «κόπωση», ενώ η συμπόνια συνδέεται με θετικά συναισθήματα και με τη διάθεση να βοηθήσεις. Η συμπόνια δεν σε αδειάζει. Σε γεμίζει.

Η γέφυρα: η αυτοεκτίμηση

Για να βοηθήσεις χωρίς να χαθείς, χρειάζεται να ξέρεις ότι κι εσύ αξίζεις φροντίδα. Όταν η αξία σου εξαρτάται από το πόσο «σώζεις» τους άλλους, δεν μπορείς να πεις όχι. Κουβαλάς τα πάντα, για να νιώσεις χρήσιμος.

Με αυτοεκτίμηση, η ενσυναίσθηση γίνεται συμπόνια. Νιώθεις τον άλλον, αλλά μένεις στα πόδια σου. Μπορείς να είσαι δίπλα του σήμερα, και αύριο, και μεθαύριο, γιατί δεν έχεις αδειάσει.

5 βήματα για να νοιάζεσαι χωρίς να εξαντλείσαι

1. Πρόσεξε πότε ο πόνος του άλλου γίνεται δικός σου

Μετά από μια δύσκολη κουβέντα, ρώτα το σώμα σου: «Σφίγγομαι; Βαραίνω;» Αν ναι, έχεις περάσει από τη συμπόνια στην απορρόφηση. Μόνο το να το καταλάβεις βοηθά.

2. Πες μέσα σου: «Αυτό είναι δικό του. Εγώ είμαι εδώ.»

Η φράση αυτή δεν σε κάνει ψυχρό. Σε κρατά στη στεριά, ώστε να μπορείς να απλώσεις το χέρι.

3. Ρώτα «τι χρειάζεσαι;» αντί να προσπαθείς να σώσεις

Συχνά ο άλλος δεν θέλει λύση. Θέλει να τον ακούσουν. Ρώτα τον απλά, και κάνε μόνο αυτό που σου ζητά.

4. Βάλε ένα όριο στην ενέργειά σου

Αποφάσισε από πριν πόσο χρόνο ή δύναμη μπορείς να δώσεις σήμερα. Ένα τηλεφώνημα μισής ώρας, όχι τρεις ώρες. Η βοήθεια που κρατά σε βάθος χρόνου αξίζει περισσότερο από αυτή που σε καίει σε μια βραδιά.

5. Δώσε και στον εαυτό σου την ίδια συμπόνια

Το βράδυ, ρώτα τον εαυτό σου: «Τι χρειάζομαι εγώ σήμερα;» Μια βόλτα, ένα ζεστό μπάνιο, λίγη σιωπή. Η ψυχολόγος Kristin Neff το ονομάζει αυτοσυμπόνια: να φέρεσαι στον εαυτό σου όπως σε έναν καλό φίλο.

Συμπόνια δεν σημαίνει να μη νιώθεις

Δεν χρειάζεται να σταματήσεις να νιώθεις τους άλλους. Η ενσυναίσθησή σου είναι δώρο. Χρειάζεται μόνο να μη βουλιάζεις μαζί τους. Η συμπόνια κρατά την καρδιά ανοιχτή και τα πόδια σταθερά.

Αν δυσκολεύεσαι να κρατάς απόσταση από όσους αγαπάς, δες τη στοργή που κρατά κοντά και τη φιλία που δίνει χώρο. Κι αν η φωνή μέσα σου σε κατηγορεί όταν λες «όχι», διάβασε πώς να μιλάς στον εαυτό σου πιο ευγενικά.

Πότε χρειάζεται ειδικός

Οι ιδέες εδώ βοηθούν πολλούς ανθρώπους, αλλά δεν αντικαθιστούν τον γιατρό ή τον ψυχολόγο. Μίλησε με έναν ειδικό αν:

  • νιώθεις συνεχώς εξαντλημένος από τα προβλήματα των άλλων, για εβδομάδες,
  • δεν μπορείς να πεις όχι, ακόμα κι όταν δεν αντέχεις άλλο,
  • η δουλειά σου σε φέρνει καθημερινά σε επαφή με πόνο και νιώθεις ότι «κάηκες»,
  • έχεις χάσει την ελπίδα ή νιώθεις ότι δεν έχει νόημα να συνεχίσεις.

Αν θες να μιλήσεις με κάποιον τώρα, υπάρχει η Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306. Αν σκέφτεσαι να κάνεις κακό στον εαυτό σου, κάλεσε αμέσως το 1018 ή το 112.

Θες να το κάνεις βήμα βήμα;

Για να δίνεις χωρίς να αδειάζεις, χρειάζεται να ξέρεις ότι κι εσύ αξίζεις. Στον δωρεάν οδηγό «Αρκετός όπως είσαι» θα βρεις ασκήσεις γι’ αυτό· κατέβασέ τον δωρεάν εδώ.

Κι αν θες κάτι για τις μεγαλύτερες φουρτούνες της ζωής, ρίξε μια ματιά στο βιβλίο μου «Εν Πλω», που μιλά για το πώς κρατάμε το τιμόνι όταν η θάλασσα αγριεύει.

Διάβασε επίσης

Πηγές

Αφήστε ένα Σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Κύλιση στην κορυφή