Ζήλια ή φθόνος; Η διαφορά και πώς τη γυρνάς υπέρ σου

Σημείωση: κείμενο αυτοβοήθειας Οι ιδέες εδώ είναι για αυτοβοήθεια και προσωπική φροντίδα. Δεν είναι ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία και δεν αντικαθιστούν τον γιατρό ή τον ψυχολόγο σου. Αν κάτι σε δυσκολεύει έντονα ή κρατά καιρό, μίλησε με έναν ειδικό.

«Γιατί μιλάει τόσο με εκείνη;» «Όλοι προχωράνε κι εγώ μένω πίσω.» «Γιατί αυτός να τα έχει όλα κι εγώ τίποτα;» Αν τα έχεις σκεφτεί, δεν είσαι μόνος.

Ζήλια ή φθόνος; Στα ελληνικά λέμε «ζηλεύω» και για τα δύο. Είναι όμως δύο διαφορετικά συναισθήματα, με διαφορετικό φόβο από κάτω. Όταν ξέρεις ποιο από τα δύο νιώθεις, ξέρεις και τι να κάνεις μαζί του.

Ζήλια: ο φόβος να μη με διαλέξουν

Στη ζήλια υπάρχουν τρία πρόσωπα: εσύ, κάποιος που αγαπάς, και κάποιος τρίτος που φοβάσαι ότι θα σου τον πάρει.

Από κάτω υπάρχει ο φόβος της εγκατάλειψης. Δεν αντέχεις την ιδέα ότι μπορεί να σε αφήσουν, ότι κάποια μέρα δεν θα είσαι εσύ αυτός που διαλέγουν. Όσο πιο έντονη η ζήλια, τόσο μεγαλύτερη η ανασφάλεια που κρύβει.

Η ζήλια όμως σου λέει και κάτι χρήσιμο: ότι χρειάζεσαι εγγύτητα. Χρειάζεσαι να νιώσεις ότι ο άλλος είναι εκεί, και με λόγια και με παρουσία: ένα άγγιγμα, μια αγκαλιά, χρόνο μαζί. Η ανάγκη αυτή είναι υγιής. Το πρόβλημα αρχίζει όταν αντί να τη ζητάς, προσπαθείς να ελέγξεις τον άλλον.

Φθόνος: ο φόβος να χάσω τον εαυτό μου

Στον φθόνο υπάρχουν δύο πρόσωπα: εσύ και κάποιος που έχει κάτι που θέλεις. Μια δουλειά, μια σχέση, μια εμφάνιση, μια ζωή που μοιάζει πιο γεμάτη.

Από κάτω υπάρχει ένας άλλος φόβος: ότι αν ο άλλος είναι τόσο καλός, εσύ δεν είσαι τίποτα. Ότι χάνεις την αξία σου, την ταυτότητά σου. Ο φθόνος έχει μέσα του απόρριψη. Πρώτα νιώθεις ότι σε απορρίπτουν οι άλλοι. Μετά, χωρίς να το καταλάβεις, σε απορρίπτεις κι εσύ.

Ο Αριστοτέλης στη «Ρητορική» ξεχώριζε τον φθόνο από τον «ζήλο». Ο ζήλος σε σπρώχνει να αποκτήσεις κι εσύ κάτι καλό. Ο φθόνος σε κάνει να λυπάσαι που το έχει ο άλλος. Το ίδιο συναίσθημα μπορεί να πάει προς τη μία ή την άλλη μεριά, ανάλογα με το τι θα κάνεις μαζί του.

5 βήματα για να γυρίσεις τη ζήλια και τον φθόνο υπέρ σου

1. Μέτρα τα πρόσωπα

Ρώτα: «Φοβάμαι ότι θα χάσω κάποιον ή ότι κάποιος έχει κάτι που δεν έχω;» Τρία πρόσωπα σημαίνει ζήλια. Δύο πρόσωπα σημαίνει φθόνος. Μόνο αυτή η διάκριση σε ηρεμεί λίγο, γιατί ξέρεις πια με τι έχεις να κάνεις.

2. Για τη ζήλια: πες την ανάγκη, όχι την κατηγορία

Αντί για «Τι κάνεις με αυτήν;», δοκίμασε: «Τελευταία νιώθω ανασφάλεια. Χρειάζομαι να νιώσω ότι είμαστε κοντά.» Η κατηγορία φέρνει άμυνα. Η ανάγκη φέρνει τον άλλον πιο κοντά.

3. Ζήτα και δώσε παρουσία

Ο φόβος της εγκατάλειψης δεν ηρεμεί μόνο με λόγια. Ηρεμεί και με το σώμα: μια αγκαλιά, ένα χέρι στον ώμο, ένα βράδυ χωρίς κινητά. Αυτή την εβδομάδα, κανόνισε μία ώρα μόνο για τους δυο σας.

4. Για τον φθόνο: κάνε τον πυξίδα

Ρώτα: «Τι ακριβώς θέλω εγώ από αυτό που έχει;» Αν φθονείς κάποιον για τη δουλειά του, ίσως θέλεις περισσότερη ελευθερία ή αναγνώριση. Γράψε ένα μικρό βήμα προς αυτό που θέλεις, και κάν’ το μέσα στην εβδομάδα.

5. Πρόσεξε πού απορρίπτεις τον εαυτό σου

Όταν νιώθεις φθόνο, γράψε τη φράση που λες μέσα σου. Συνήθως είναι κάτι σαν «δεν είμαι αρκετός» ή «δεν θα τα καταφέρω ποτέ». Μετά γράψε τι θα έλεγες σε έναν φίλο που σκέφτεται το ίδιο. Αυτή είναι η φωνή που χρειάζεσαι.

Ζήλια δεν σημαίνει αγάπη

Λίγη ζήλια είναι ανθρώπινη. Δεν είναι όμως απόδειξη αγάπης. Η αγάπη αφήνει τον άλλον ελεύθερο. Ο έλεγχος, το ψάξιμο στο κινητό, οι συνεχείς ερωτήσεις δεν τον κρατούν κοντά σου. Τον απομακρύνουν.

Αν δεν είσαι σίγουρος αν αυτό που νιώθεις είναι αγάπη ή φόβος, διάβασε πώς καταλαβαίνω αν αγαπώ ή αν φοβάμαι να μείνω μόνος. Κι αν ο φθόνος σου έρχεται κυρίως από τα κοινωνικά δίκτυα, δες πώς να σταματήσω να συγκρίνομαι με τους άλλους.

Πότε χρειάζεται ειδικός

Οι ιδέες εδώ βοηθούν πολλούς ανθρώπους, αλλά δεν αντικαθιστούν τον γιατρό ή τον ψυχολόγο. Μίλησε με έναν ειδικό αν:

  • η ζήλια σε κάνει να ελέγχεις τον άλλον, το κινητό του ή τις κινήσεις του,
  • ο φθόνος σε γεμίζει πίκρα τις περισσότερες μέρες, για εβδομάδες,
  • νιώθεις ότι δεν αξίζεις τίποτα ή ότι δεν έχει νόημα να συνεχίσεις,
  • η ζήλια του συντρόφου σου σε κάνει να φοβάσαι ή να νιώθεις ότι σε παρακολουθεί.

Αν θες να μιλήσεις με κάποιον τώρα, υπάρχει η Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306. Αν σκέφτεσαι να κάνεις κακό στον εαυτό σου, ή αν κάποιος σε απειλεί, κάλεσε αμέσως το 1018 ή το 112.

Θες να το κάνεις βήμα βήμα;

Ο φθόνος και η ζήλια ηρεμούν όταν στέκεσαι πιο σταθερά στην αξία σου. Στον δωρεάν οδηγό «Αρκετός όπως είσαι» θα βρεις ασκήσεις γι’ αυτό. Κατέβασέ τον δωρεάν εδώ.

Κι αν θες κάτι για τις μεγαλύτερες φουρτούνες της ζωής, ρίξε μια ματιά στο βιβλίο μου «Εν Πλω». Μιλά για το πώς κρατάμε το τιμόνι όταν η θάλασσα αγριεύει.

Διάβασε επίσης

Πηγές

Αφήστε ένα Σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Κύλιση στην κορυφή