Πολλοί άνθρωποι περιμένουν το νόημα στη ζωή να έρθει σαν αποκάλυψη: μια μέρα θα ξυπνήσουν και θα ξέρουν. Στην πράξη, συνήθως δεν γίνεται έτσι. Το νόημα σπάνια το βρίσκουμε έτοιμο. Πιο συχνά το χτίζουμε, μέρα με τη μέρα, με τις μικρές επιλογές μας.
Και το πιο σταθερό υλικό για να το χτίσουμε είναι οι αξίες μας.
Τι είναι οι αξίες
Οι αξίες είναι ο τρόπος που θέλεις να ζεις. Δεν είναι κάτι που αποκτάς, αλλά κάτι που κάνεις. Για παράδειγμα:
- Φροντίδα: να είμαι κοντά σε όσους αγαπώ.
- Ειλικρίνεια: να λέω την αλήθεια, ακόμα κι όταν είναι δύσκολο.
- Περιέργεια: να μαθαίνω και να εξερευνώ.
- Θάρρος: να δοκιμάζω, ακόμα κι όταν φοβάμαι.
- Πίστη ή πνευματικότητα: να μένω συνδεδεμένος με κάτι μεγαλύτερο από εμένα.
Η διαφορά ανάμεσα σε στόχο και αξία
Ένας στόχος τελειώνει: «να τρέξω 5 χιλιόμετρα», «να πάρω το πτυχίο». Μόλις τον πετύχεις, φεύγει.
Μια αξία δεν τελειώνει ποτέ. Το «να φροντίζω την υγεία μου» δεν το «τελειώνεις». Το ζεις κάθε μέρα, με μικρές πράξεις.
Γι’ αυτό οι αξίες δίνουν πιο σταθερό νόημα από τους στόχους. Είναι σαν το αστέρι που δείχνει τον βορρά. Ο ναυτικός δεν φτάνει ποτέ στο αστέρι, αλλά χάρη σε αυτό ξέρει πού πηγαίνει.
Πώς να βρεις τις αξίες σου σε 3 βήματα
Βήμα 1: Διάλεξε από μια λίστα
Διάβασε αυτές τις λέξεις και κράτα όσες σε αγγίζουν: οικογένεια, φιλία, αγάπη, φροντίδα, ειλικρίνεια, δικαιοσύνη, ελευθερία, δημιουργία, περιέργεια, μάθηση, θάρρος, υγεία, φύση, ομορφιά, πίστη, προσφορά, χιούμορ, ηρεμία, περιπέτεια, ασφάλεια, σεβασμός, ταπεινότητα, ευγνωμοσύνη, συγχώρεση.
Βήμα 2: Κράτα τις 5 πιο σημαντικές
Από όσες κράτησες, κύκλωσε τις 5 που νιώθεις πιο δικές σου. Ρώτα τον εαυτό σου: «Αν δεν υπήρχε κανείς να με κρίνει, ποιες θα κρατούσα;»
Βήμα 3: Βάλε δίπλα σε κάθε αξία μια μικρή πράξη
Για κάθε αξία, γράψε μία πράξη που μπορείς να κάνεις αυτή την εβδομάδα:
- Φιλία: «Παίρνω τηλέφωνο έναν φίλο που έχω καιρό να του μιλήσω.»
- Υγεία: «Περπατάω 20 λεπτά τρεις φορές.»
- Προσφορά: «Βοηθάω έναν γείτονα με κάτι μικρό.»
Η προσφορά στους άλλους είναι, άλλωστε, ένα από τα πέντε βήματα για ψυχική ευεξία που προτείνει το NHS.
Όταν η ζωή σου δεν μοιάζει με τις αξίες σου
Μπορεί να δεις ότι ζεις πολύ μακριά από αυτό που μετράει για σένα. Αυτό μπορεί να πονέσει. Δεν σημαίνει όμως ότι απέτυχες. Σημαίνει ότι τώρα ξέρεις προς τα πού να στρίψεις το τιμόνι, έστω και λίγες μοίρες.
Αν νιώθεις γενικά χαμένος, το άρθρο νιώθω χαμένος στη ζωή έχει όλη τη διαδρομή σε 7 βήματα. Κι αν δεν ξέρεις τι θέλεις να κάνεις, δες τις 5 ερωτήσεις για το τι θέλω να κάνω στη ζωή μου.
Πότε χρειάζεται ειδικός
Οι ιδέες εδώ βοηθούν πολλούς ανθρώπους, αλλά δεν αντικαθιστούν τον γιατρό ή τον ψυχολόγο. Μίλησε με έναν ειδικό αν:
- νιώθεις έτσι τις περισσότερες μέρες, για αρκετές εβδομάδες,
- σου είναι δύσκολο να δουλέψεις, να κοιμηθείς ή να χαρείς πράγματα που παλιά σου άρεσαν,
- οι σκέψεις σε κουράζουν τόσο που δεν βρίσκεις ανάσα,
- έχεις χάσει την ελπίδα ή νιώθεις ότι δεν έχει νόημα να συνεχίσεις.
Ένας ψυχολόγος μπορεί να σε βοηθήσει με τρόπους που έχουν δοκιμαστεί, όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία.
Αν θες να μιλήσεις με κάποιον τώρα, υπάρχει η Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306. Αν σκέφτεσαι να κάνεις κακό στον εαυτό σου, κάλεσε αμέσως το 1018 ή το 112.
Θες να το κάνεις βήμα βήμα;
Έφτιαξα έναν δωρεάν οδηγό 12 σελίδων, τον «Ξαναβρίσκω την πυξίδα μου». Μέσα υπάρχει έτοιμη λίστα αξιών και φύλλο εργασίας «από τις αξίες στις πράξεις», για να τα τυπώσεις. Μπορείς να τον κατεβάσεις δωρεάν εδώ ή να γράψεις το email σου ακριβώς από κάτω.
Κι αν θες κάτι για τις μεγαλύτερες φουρτούνες της ζωής, ρίξε μια ματιά στο βιβλίο μου «Εν Πλω». Μιλά για το πώς κρατάμε το τιμόνι όταν η θάλασσα αγριεύει.
Διάβασε επίσης
- Νιώθω χαμένος στη ζωή: 7 βήματα για να ξαναβρείς κατεύθυνση
- Τι θέλω να κάνω στη ζωή μου; 5 ερωτήσεις που βοηθούν