Η Ελένη, μία από τις ηρωίδες του βιβλίου μου «Εν Πλω», έχει καθαρό γραφείο. Τα email της απαντιούνται μέσα σε μία ώρα. Στις συσκέψεις κρατάει σημειώσεις, και τα έργα της παραδίδονται στην ώρα τους. Όποιος την παρατηρεί σκέφτεται: αυτή ξέρει τι κάνει.
Και όμως, ένα βράδυ κάθεται στον καναπέ και δεν θυμάται τίποτα από τη μέρα. Ούτε τι είπε στο μεσημεριανό, ούτε πώς ήταν ο ουρανός στον δρόμο της επιστροφής. Η μέρα πέρασε. Εκείνη δεν ήταν εκεί.
Αν αναγνωρίζεις κάτι από αυτό, δεν έχεις κάνει κάποιο λάθος. Έχεις μάθει να λειτουργείς στον αυτόματο πιλότο, και μάλιστα πολύ καλά.
Τι συμβαίνει στον αυτόματο πιλότο
Ο αυτόματος πιλότος δεν είναι εχθρός. Είναι ένας πολύτιμος μηχανισμός που μας επιτρέπει να κάνουμε χιλιάδες μικρά πράγματα χωρίς να σκεφτόμαστε το καθένα. Το πρόβλημα ξεκινά όταν γίνεται ο μοναδικός τρόπος που ζούμε.
Τότε η προσοχή σου χωρίζεται στα δύο. Το ένα μισό τρέχει μπροστά, στα «τι θα γίνει αν» του αύριο: μήπως δεν τα καταφέρω, μήπως χάσω την ευκαιρία. Το άλλο μισό μένει πίσω, στα «έπρεπε» του χθες: έπρεπε να είχα πει κάτι άλλο, να είχα κάνει περισσότερα. Ανάμεσα στα δύο ρεύματα, το σήμερα μένει άδειο.
Δεν είναι κόπωση του σώματος. Είναι η κούραση της προσοχής που δεν κάθεται πουθενά.
Το σημείο που δεν βλέπουμε
Φαντάσου ότι βρίσκεσαι σε μια βάρκα. Από τη μια πλευρά υπάρχει ο ορίζοντας, με τους στόχους και τους φόβους του. Από την άλλη, το νερό που ήδη διέσχισες, με τις ενοχές και τις αναμνήσεις του. Η βάρκα όμως βρίσκεται πάντα ανάμεσα. Εκεί που είσαι τώρα, με το σώμα σου, με την ανάσα σου.
Όταν ξεχνάς το «τώρα», κωπηλατείς μηχανικά και δεν βλέπεις πού πας.
Μια πολύ μικρή κίνηση
Δεν χρειάζεται να αλλάξεις ζωή. Δεν χρειάζεσαι διακοπές ούτε διαλογισμό δύο ωρών. Χρειάζεσαι ένα σημάδι, μια μικρή στιγμή που να σε επαναφέρει.
Δοκίμασε το εξής, σήμερα, τρεις φορές:
- Σταμάτα για τρία δευτερόλεπτα, εκεί που βρίσκεσαι.
- Νιώσε τα πέλματά σου στο πάτωμα ή την πλάτη σου στην καρέκλα.
- Πάρε μια συνειδητή ανάσα και μετά κάνε το επόμενο πράγμα.
Αυτό είναι όλο. Δεν σε κάνει «καλύτερο άνθρωπο» και δεν λύνει τα προβλήματά σου. Σου θυμίζει όμως ότι εσύ κρατάς το τιμόνι.
Και αν θέλεις να πας πιο βαθιά
Έχω φτιάξει έναν δωρεάν οδηγό δύο σελίδων, «Το Πρωτόκολλο των 3 Δευτερολέπτων», με τρία απλά βήματα και μια μικρή εργαλειοθήκη που φτιάχνεις εσύ. Μπορείς να τον κατεβάσεις από εδώ:
Το κείμενο είναι μια πρόσκληση για προσωπική αναστοχαστική χρήση. Δεν αντικαθιστά ιατρική ή ψυχολογική βοήθεια, όταν τη χρειάζεσαι.
— Δημήτριος Παγώνης